71 mln zł na technologie krytyczne dla Europy. Trzy strategiczne inwestycje w ramach STEP

Nowoczesna infrastruktura AI, innowacyjne komponenty dla energetyki oraz pierwsza w Polsce seryjna produkcja wysokonapięciowych ograniczników przepięć – to efekty trzech nowych umów podpisanych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) w ramach Funduszu Wsparcia Technologii Krytycznych STEP. Łączna wartość projektów realizowanych przez firmy przekracza 170 mln zł, z czego niemal 71 mln zł stanowi dofinansowanie z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Inwestycje wpisują się w budowę strategicznej niezależności technologicznej i przemysłowej Unii Europejskiej.

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości podpisała kolejne umowy w ramach Platformy Technologii Strategicznych dla Europy (STEP), realizowanej z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Wsparcie trafiło do projektów rozwijających technologie kluczowe z punktu widzenia bezpieczeństwa gospodarczego, transformacji energetycznej oraz cyfrowej odporności Unii Europejskiej.

Wszystkie przedsięwzięcia zostały wybrane w ramach Ścieżki B Funduszu Wsparcia Technologii Krytycznych, dedykowanej projektom ograniczającym strategiczne zależności UE i wzmacniającym europejski potencjał produkcyjny.

– Rolą PARP jest przekładanie unijnych instrumentów na realne inwestycje w przedsiębiorstwach. STEP działa skutecznie tam, gdzie łączy finansowanie z jasno zdefiniowanymi potrzebami przemysłu. Przestajemy mówić o autonomii technologicznej – zaczynamy ją realnie budować poprzez inwestycje, które powstają tu i teraz, w polskich przedsiębiorstwach. Dzięki temu wspieramy projekty, które mają konkretne zastosowanie gospodarcze i wzmacniają pozycję firm w łańcuchach dostaw – mówi Krzysztof Gulda, Prezes PARP.

AI Factory we Wrocławiu. Infrastruktura dla rozwoju europejskiej sztucznej inteligencji

Jednym z projektów objętych wsparciem jest inwestycja KORBANK S.A. pn. „Budowa AI Factory celem uruchomienia usług udostępniania mocy obliczeniowej dla trenowania modeli AI”. KORBANK S.A. to największy niezależny operator telekomunikacyjny we Wrocławiu i Radomiu, dostarczający usługi cyfrowe dla klientów indywidualnych i biznesowych.

Projekt odpowiada na gwałtownie rosnące zapotrzebowanie rynku na infrastrukturę obliczeniową niezbędną do rozwoju i trenowania modeli sztucznej inteligencji. W ramach przedsięwzięcia powstanie nowoczesne centrum danych wyposażone w specjalistyczne serwery, aktywną infrastrukturę sieciową oraz systemy zapewniające bezpieczeństwo i ciągłość działania obiektu.

Zakres inwestycji obejmuje m.in. rozbudowę budynku centrum danych oraz wysokowydajnych serwerów i urządzeń sieciowych wykorzystywanych do świadczenia usług udostępniania mocy obliczeniowej dla trenowania modeli AI.

Projekt realizowany będzie od czerwca 2026 r. do czerwca 2029 r. Jego całkowita wartość wynosi 13,2 mln zł, a dofinansowanie przekracza 6,2 mln zł.

Polska technologia dla europejskiej energetyki bez SF6

Największym projektem objętym wsparciem jest inwestycja THONI ALUTEC Sp. z o.o. pn. „Wzmocnienie potencjału przemysłowego w zakresie wytwarzania kluczowych komponentów dla technologii sieci elektroenergetycznych”.

Przedsięwzięcie zakłada uruchomienie innowacyjnej produkcji obudów do rozdzielnic wysokiego napięcia w technologii SF6-free. To rozwiązanie o szczególnym znaczeniu dla transformacji energetycznej Europy – umożliwia zastąpienie gazu SF6, jednego z najsilniejszych gazów cieplarnianych wykorzystywanych obecnie w elektroenergetyce, czystym powietrzem.

W ramach projektu powstanie nowoczesna, wysoko zautomatyzowana odlewnia aluminium, wyposażona m.in. w piece hartownicze, roboty obróbcze oraz półautomatyczną linię odlewniczą. Inwestycja obejmuje także budowę instalacji fotowoltaicznej o mocy 3 MW oraz magazynu energii o mocy 5 MW i pojemności 10 MWh.

Efektem projektu będzie uruchomienie pierwszego w Unii Europejskiej zakładu zdolnego do seryjnej produkcji tego typu komponentów dla nowoczesnych sieci elektroenergetycznych.

Całkowita wartość inwestycji wynosi ponad 140,7 mln zł, natomiast dofinansowanie ze środków europejskich przekracza 55,1 mln zł. Zakończenie realizacji projektu planowane jest na czerwiec 2028 r.

THONI ALUTEC Sp. z o.o. to jeden z najbardziej zaawansowanych technologicznie producentów odlewów aluminiowych w Europie. Spółka zatrudnia około 1,8 tys. pracowników i rocznie produkuje ok. 12 tys. ton odlewów dla odbiorców z całego świata.

Zabezpieczenia sieci energetycznych

PARP podpisała również umowę z firmą PROTEKTEL Sp. z o.o. na realizację projektu „Zwiększenie bezpieczeństwa i niezależności energetycznej UE poprzez rozwój produkcji wysokonapięciowych ograniczników przepięć w PROTEKTEL”.

Celem inwestycji jest uruchomienie pierwszej w Polsce seryjnej produkcji wysokonapięciowych ograniczników przepięć: jednomodułowych do 145 kV, wielomodułowych w zakresie od 220 kV do 400 kV.

Tego typu urządzenia są kluczowym elementem zabezpieczającym infrastrukturę przesyłową i dystrybucyjną wysokich napięć. Rozwój ich produkcji w Europie ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego oraz odporności infrastruktury krytycznej.

Projekt obejmuje budowę nowoczesnego zakładu produkcyjnego w Sierakowie koło Przasnysza oraz wyposażenie go w specjalistyczne urządzenia technologiczne i pomiarowe, w tym stację do sprawdzania szczelności helem oraz stanowiska pomiarowe dla ograniczników do 400 kV. Inwestycja przewiduje również przeprowadzenie prób typu zgodnych z rygorystycznymi normami IEC i IEEE.

Wartość projektu wynosi 16,6 mln zł, a dofinansowanie z Funduszy Europejskich – ponad 9,3 mln zł. Realizacja zakończy się w czerwcu 2028 r.

– Konsekwentnie rozwijamy projekty o znaczeniu strategicznym – podkreśla Maciej Berliński, dyrektor Departamentu Projektów Infrastrukturalnych w PARP. Zwraca uwagę na znaczenie jakości projektów i ich wpływu na europejski ekosystem technologiczny: – Każdy z tych projektów odpowiada na konkretne wyzwanie strategiczne – brak mocy obliczeniowej dla AI, zależność od technologii SF6 czy potrzeba wzmocnienia infrastruktury elektroenergetycznej. Wspólnie tworzą one spójny ekosystem inwestycji, które realnie zmieniają pozycję Europy w globalnym łańcuchu wartości. To projekty o wysokiej skali technologicznej i przemysłowej – dodaje.

STEP: technologie krytyczne dla bezpieczeństwa i konkurencyjności UE

Platforma Technologii Strategicznych dla Europy (STEP) to instrument Unii Europejskiej wspierający rozwój i produkcję technologii kluczowych dla bezpieczeństwa gospodarczego i konkurencyjności Wspólnoty. Program koncentruje się na wzmacnianiu europejskich zdolności przemysłowych oraz ograniczaniu zależności od dostaw spoza UE w obszarach takich jak technologie cyfrowe, clean tech, deep tech czy nowoczesna energetyka.

PARP prowadzi nabory w ramach STEP w dwóch ścieżkach:

• Ścieżka A – dla projektów wprowadzających przełomowe innowacje na rynek UE,
• Ścieżka B – dla projektów wzmacniających strategiczną niezależność Unii Europejskiej.

Aktualne nabory w ramach STEP:

• STEP – Biotechnologie – Innowacyjne technologie krytyczne – nabór do 18 czerwca br.,
• STEP – Biotechnologie – Strategiczna niezależność UE – nabór do 18 czerwca br.,
• STEP – Technologie cyfrowe – Innowacyjne technologie krytyczne – nabór od 21 maja do 16 lipca br.,
• STEP – Technologie cyfrowe – Strategiczna niezależność UE – nabór od 21 maja do 16 lipca br.