23 kwietnia 2021

Edukacja pracowników w czasach Covid

Wraz z pojawieniem się koronawirusa i pierwszych restrykcji, przed biznesem stanęło wiele nowych wyzwań. Po tym jak opadł pierwszy kurz po szybkiej i niespodziewanej reorganizacji funkcjonowania firmy i przeniesieniu głównych procesów do online w wielu firmach zdano sobie sprawę, że home office stanie się codziennością na dłużej niż pierwotnie zakładano. Wydarzenia z ostatnich miesięcy wyraźnie pokazały nam, że w momencie, w którym mamy do czynienia z sytuacją nową, bezprecedensową, umiejętność szybkiej adaptacji i aktualizacji swojego wachlarza kompetencji jest wartością nieocenioną. Jak wynika z badania „Potrzeby edukacyjne przedsiębiorców w okresie po epidemii Covid-19” przeprowadzonego na początku bieżącego roku przez Business Center Club aż 87% badanych przedsiębiorców dostrzega potrzebę uzupełnienia wiedzy i umiejętności w swojej organizacji, by zapewnić jej przetrwanie i rozwój.  Dlatego z łatwością możemy zauważyć wielki boom na usługi rozwojowe realizowane zdalnie. Każdego dnia otrzymujemy niezliczoną ilość zaproszeń na wydarzenia edukacyjne w rozmaitej formie. Nasze skrzynki mailowe i konta społecznościowe są zasypywane ofertami. Są to zarówno szkolenia organizowane przez pracodawców, jak i dostępne na rynku w formule otwartej, odpłatne i bezpłatne, na żywo i w formie e-learningu. Zwiększoną popularność usług zdalnych widać też na przykładzie Bazy Usług Rozwojowych. Coraz więcej ofert usług rozwojowych w bazie, to szkolenia niestacjonarne. W minionym roku usługi zdalne stanowiły aż 1/3 wszystkich usług. O tym jak z procesem przeniesienia edukacji do świata online poradziły sobie firmy szkoleniowe pisaliśmy tutaj: https://serwis-uslugirozwojowe.parp.gov.pl/component/content/article/68480:kondycja-firm-szkoleniowych-w-czasie-pandemii-do-12-marca-mozna-starac-sie-o-srodki-na-wsparcie. Warto też jednak poznać perspektywę odbiorców/uczestników tych usług.

Jak pracownicy oceniają swoje doświadczenia z edukacją zdalną? Co doceniają, a czego nie lubią?

W pierwszych miesiącach pandemii Instytut Badań Edukacyjnych przeprowadził badania sondażowe dotyczące edukacji osób dorosłych w nowej rzeczywistości. W badaniu uwzględniono tylko wybrane formy uczenia się dorosłych w ramach edukacji pozaformalnej (kursy, szkolenia, oraz prywatne lekcje) oraz nieformalnej (samodzielna nauka z materiałów dostępnych w internecie oraz z materiałów drukowanych). Jak wygląda sytuacja podnoszenia kompetencji w czasie pandemii? Różnice w poziomie uczestnictwa w działaniach edukacyjnych w czasie pandemii i przed w badaniach Instytutu są praktycznie niedostrzegalne. W trakcie pandemii aktywne edukacyjnie są te same osoby, które wcześniej rozwijały swoje kompetencje. W badaniach Instytutu nie zaobserwowano, by sytuacja związana z pandemią, lockdownem i pracą z domu skłaniała do podjęcia aktywności w obszarze uczenia się inne osoby. Niewielki odsetek respondentów (3%) przyznał, że z uwagi na pandemię porzucił dotychczas realizowane działania. Bardziej aktywne edukacyjnie były osoby legitymujące się wykształceniem wyższym (przed pandemią - 28%; w czasie obowiązywania ograniczeń - 25%). Pięciokrotnie mniejszą aktywnością w obszarze uczenia się wykazywały się osoby z wykształceniem podstawowym (5% - niezależnie od okresu odniesienia).

Na podobne pytania odpowiedzi szukali autorzy raportu Great Digital i Digital University „Edukacja zdalna pracowników w czasach COVID”.  W ramach badania zrealizowanego w lipcu i sierpniu 2020 r. przepytano prawie 400 osób o ich doświadczenia w zakresie zdobywania wiedzy i podnoszenia swoich kompetencji zawodowych w nowej rzeczywistości. Czy stres towarzyszący pandemii powstrzymuje pracowników przed podejmowaniem działań rozwojowych? Absolutnie nie! Prawie 80% badanych „zdecydowanie” lub „raczej” nie zgadza się z takim stwierdzeniem. Tendencję tą potwierdzają dalsze odpowiedzi respondentów. Aż 96% badanych uczestniczyło w ciągu ostatnich 12 miesięcy w jakiejś formie edukacji zdalnej. Respondenci nie mają preferencji w zakresie formy prowadzenia zajęć (stacjonarnej lub zdalnej). Ponieważ aż 77% badanych uważa, że edukacja zdalna może być takim samym doświadczeniem (dobrym lub złym) jak edukacja stacjonarna i wybór tego, w jakim trybie odbywa się usługa nie przesądza jeszcze o jej jakości. Na co zwrócić uwagę jeżeli zależy nam  by usługa edukacyjna online dla pracowników została przez nich wysoko oceniona? Czynnikiem decydującym o wartości usługi jest dla badanych przede wszystkim przydatność tematyki (89% wskazań) oraz wysoka jakość materiału prezentowanego przez trenera (86%). Dla połowy badanych dużą wartość miały też możliwość dyskusji i wymiany doświadczeń z innymi uczestnikami. Dla ponad 40% osób na wysoką ocenę jakości usługi wpłynęły też zadania, które angażowały uczestników spotkania. Zdecydowanie dominującą formą przekazywania wiedzy w jakiej respondenci uczestniczyli w ciągu ostatnich 12 miesięcy przed przeprowadzeniem badania były webinary. Aż 86% badanych wzięło udział w tej formie rozwoju kompetencji. Na drugim miejscu uplasowały się szkolenia e-learningowe, w których wzięło udział 68% badanych. Taki sam procent respondentów uczestniczył w szkoleniach online na żywo z trenerem. W kursach online (rozumianych jako cykl szkoleń z udziałem prowadzącego) wzięło udział 46% badanych. Wyraźnie zarysowały się preferencje dotyczące czasu trwania usługi. Aż 82% badanych szkoląc się online woli zajęcia trwające max. 2-3 godz., a nie całodziennie wydarzenie. Warto także zauważyć, że większym powodzeniem cieszą się oferty edukacyjne „na żywo”. Ponad 60% badanych woli wydarzenie „live” zamiast oglądania nagrania z wystąpienia. Generalnie uczestnicy szkoleń online byli z nich zadowoleni. 66% badanych uważa, że większość wydarzeń online, w jakich uczestniczyli, była wysokiej jakości. Nisko oceniane są natomiast te usługi, które mają charakter marketingowy, podczas których nie ma możliwości interakcji, a także zadań angażujących uczestników. Wśród komentarzy od respondentów padały także zarzuty o niedopasowanie treści zajęć do formy przekazu tj. próba przekopiowania standardowego, stacjonarnego programu do formuły online, a także tendencja do odbiegania od założonej agendy i zbyt długa forma oraz irytujące problemy techniczne. 47% pracowników jest zdania, że odpłatność wydarzenia z reguły oznacza jego wyższy poziom merytoryczny (zarówno w przypadku edukacji stacjonarnej jak i zdalnej).

Perspektywa pracodawców

Jak wskazano powyżej większość respondentów badania Great Digital i Digital University była raczej zadowolona z usług edukacyjnych online, w których wzięła udział. Oceny szkoleń realizowanych zdalnie w Bazie Usług Rozwojowych również nie odbiegają znacząco od średniej ocen dla szkoleń prowadzonych stacjonarnie, zarówno ze strony samych uczestników usługi, jak i pracodawców delegujących pracownika na szkolenie. Nieco inaczej sytuacja rysuje się w badaniu pracodawców przeprowadzonym przez Business Center Club. Jako jedną z głównych przeszkód w uzupełnieniu wiedzy i umiejętności pracowników w najbliższym czasie aż 36% badanych wskazało niską jakość szkoleń online. Bilans zysków i strat jednoznacznie wskazuje, że inwestowanie czasu i pieniędzy w usługi edukacyjne, które nie przynoszą oczekiwanych efektów jest dla pracodawców marnotrawstwem. Kolejnym obszarem do poprawy na który wskazują respondenci jest dopasowanie form edukacyjnych do potrzeb i możliwości pracowników i organizacji. Pracodawcy nie są zadowoleni ze szkoleń zdalnych. Jaką więc formę edukacji preferują respondenci? Przebadani przedsiębiorcy cenią sobie rozwój wiedzy i kompetencji za pomocą fachowej literatury. Taka forma rozwoju wybierana była przez przez większość respondentów zarówno przed, jak i po pojawieniu się pandemii. Wraz z pojawieniem się koronawirusa oczywiście wzrosło zainteresowanie usługami realizowanymi zdalnie, ale to zainteresowanie nie koresponduje z wysoką oceną dot. ich jakości.

Jak zadbać o satysfakcję pracodawców i czuwać nad jakością usług realizowanych zdalnie?

Taki dynamiczny rozwój usług zdalnych skłonił ekspertów z Rady ds. Kompetencji Sektora Usług Rozwojowych do opracowania we współpracy z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości  Standardu Usług Zdalnego Uczenia się (SUZ). Czym jest SUZ? To wymogi dot. usług zdalnych, których głównym zadaniem jest w szczególności oddziaływanie na dostawców szkoleń. Wymogi postawione przed firmami szkoleniowymi zapewniają wysoką jakość usług niestacjonarnych przez nich realizowanych, a dla tych którym jeszcze nie udało się ich spełnić mogą być impulsem do rozwoju we wskazanych obszarach. Ze Standardu Usług Zdalnego Uczenia się mogą korzystać także osoby odpowiedzialne za zarządzanie i finansowanie rozwoju pracowników w przedsiębiorstwach, osoby audytujące jakość usług, czy po prostu każda osoba, która poszukuje odpowiedzi na pytanie w jaki sposób wybrać najlepsze szkolenie online? Na jakie elementy zwrócić uwagę?

Standard Usług Zdalnego Uczenia się składa się z 14 elementów pogrupowanych w 3 częściach: odnoszących się do relacji z klientem, projektowania i realizacji usługi.

Więcej informacji na temat Standardu oraz listę najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi na nie znajdziecie Państwo tutaj. Jego treść znajduje się na stronie.

Taka łatwa dostępność do szerokiego wachlarza usług edukacyjnych, który jest nam obecnie oferowany online bardzo cieszy. Istnieje szansa, że wbrew danym z badania Instytutu Badań Edukacyjnych taka forma rozwoju kompetencji i ich dostępność zachęci nowe grupy do udziału w szkoleniach czy kursach. Należy jednak zadbać o satysfakcję głównych sponsorów zdobywania wiedzy przez pracowników, czyli pracodawców. Wybierając usługi zdalne z Bazy Usług Rozwojowych mamy większą pewność, że ich dostawcy zapewnią nam odpowiednią usługę o wysokiej jakości. W BUR istnieje bowiem kilka mechanizmów zapewnienia wysokiej jakości: weryfikacja podmiotów świadczących usługi rozwojowe, audyty i monitoringi usług, wspomniany już SUZ, ale także oceny innych użytkowników, z których warto skorzystać przed ostatecznym dokonaniem wyboru usługi.   

Opublikowano: 23.04.2021 12:17
Poprawiono: 26.04.2021 10:11
Modyfikujący: Maria Piechocka
Udostępniający: Maria Piechocka
Autor dokumentów: